خلاصه درس :

مهارت حل مسئله یکی از مهارت های مادر

براساس استانداردهای بین اللملی که در دنیا رقم خورده داعیه بر این است که در دنیای امروزی با ویژگی های محیطی و شرایط و اقتضائاتی که الان موجود است انسان ماهر می تواند زندگی موفقی داشته باشد و اگر بتواند در مهارت هایی که ارتباط مستقیم با زندگی وی دارد اکتسابی داشته باشد و خودش را ماهر بکند می تواند در زندگی دنیای امروز حضور مفید برای خود و جامعه داشته باشد. این مهارت ها که نوعا ده تا مهارت را شامل می شود معروف است به مهارت های زندگی یکی از مهمترین این مهارت ها عبارت است از مهارت حل مسئله در حقیقت باید بگویم در بین مهارت هایی که انسان ها باید اون را کسب بکنند و یاد بگیرند مهارت خودشان را در اون ارتقا بدهند تا بتوانند زندگی خوبی داشته باشند بعضی از مهارت ها نقش کلی دارد و می توان به عنوان یک مهارت مادر از اون یاد کرد به این خاطر که این مهارت های کلی یا مادر مهارت هایی هستند که حتی موثر و ذی نقش هستند در برخی از مهارت های دیگر زندگی مهارت حل مسئله به دلیل اینکه ارتباط مستقیم دارد با تفکر انسان روبرو شدن انسان با مسائلی که در محیط خودش باهاش روبرو می شود و باید در مورد اون با اون مسئله مواجه بشود تصمیم بگیرد و براساس تصمیم بتواند یک اقدام موثر و مفیدی داشته باشد تصمیم درستی بگیرد که بعدا از تصمیمی گرفته و اقدامی که برای اون موضوع انجام داده پیشمان نشود به عنوان مهارت حل مسئله شامل تمامی پدیده ها و محیط های مربوط به انسان می شود، به همین خاطر اگر بگوییم مهارت حل مسئله یکی از مهارت های مادر است به این عنوان که تقریبا تمامی ابعاد زندگی انسان را باهاش ارتباط دارد و نقش ایفا می کند حرف بی اضافه نگفتیم.

تعریف مهارت حل مسئله 

در تعریف مهارت حل مسئله تعاریف زیادی گفته شده ما یکی از این تعریف ها که به نظر می رسد جامع تر هست برای دوستان انتخاب کردیم با این عنوان که می توانیم بگوییم مهارت حل مسئله یعنی رویکردی منظم و متوالی که به فرد کمک می کند تا به طور موثر مسائل زندگی خودش را حل بکند به این عنوان که در زندگی خودش مسائل و رخدادهایی ایجاد می شود که او باید بتواند با یک فرایند و رویکرد منظم و پی در پی بتواند با موضوع مواجه بشود و بررسی بکند و تصمیم درست را اتخاذ بکند و با عمل به تصمیم درست بتواند به نتیجه مطلوبش برسد. این فرایند متوالی را ما اسمش را می گذاریم مهارت حل مسئله.

پیش نیازهای حل مسئله

ما هشت نکته و عنوان را داریم که دوستانی که می خواهند وارد مهارت حل مسئله بشوند باید این نکته را توجه داشته باشند که باید این هشت موضوع را به عنوان پیش نیاز ورود به حل مسئله برای خودشان تعریف  بکنند و به اون توجه بکنند.

تکنیک های حل مسئله

گفتیم که مهارت حل مسئله یک فرایند است یعنی یک پروسه ای هست که از یک جایی شروع می شود و این فرایند در یک جا بالاخره باید تمام بشود قاعدتا این فرایند براساس اون موضوع یا مسئله ای که می خواهد به ان بپردازد فرایند انجام می شود، پس موضوع اگر پیچیدگی داشته باشد سخت باشد ابعاد خیلی متنوع داشته باشد ممکن است این فرایند طولانی مدت و زمان بر باشد در مقابل اگر مسئله مسئله ساده ای باشد و پیچیدگی خاصی نداشته باشد قاعدتا همان فرایند با یک زمان کمتر و انرژی کمتر می تواند خاتمه بیاید پس ما توجه بکنیم که موضوع و پیچیدگی و سطح تنشی که در حل مسئله وجود دارد می تواند در زمان و انرژی لازم در یک مسئله و فرایند حل مسئله تاثیر مستقیم داشته باشد.

1- مواجه شدن با مسئله

2- نحوه مواجه شدن با مسئله

دومین نکته بعد از نوع مواجهه عبارت است از چگونگی برخورد با مشکلات قبول دارید که انسان ها در مواجه شدن با مشکلات بعضا علت اینکه مقاومت می کند این است که قبول ندارد مشکل را نمی پذیرد، نه به این معنا که مشکل ندارد نه مشکل وجود دارد او نمی پذیرد که مشکل وجود دارد خانمی امده بود به من مسائلی را مطرح می کرد وضعیت زندگی شان را کاملا به هم ریخته بود در یک جلسه عمومی بود خدمتشان بودیم بعد از یک منبری در یکی از شهرستان ها من دیدم این مسائل برگشتش به رفتارهای همسرش برمی گردد  گفتم که می توانید با همسرتان تشریف بیاورید این ها را بررسی کنیم و حلش کنیم، ایشان گفت که من الان هیئت امدم اگر بداند با یک مشاور صحبت کردم اصلا خانه راهم نمی دهد گفتم خوب خود شما باهاش صحبت کردید در مورد این مسائل؟ چون ایشان یک سری رفتارهایی دارند که اسیب زا هست ایشان گفت نه می گوید من خودم از ده تا مشاور بهتر بلدم مشکلی من ندارم اگر شما مشکلی داری برو خودش حلش کن یعنی اصلا نمی پذیرد مسئله ای وجود دارد که نسبت به اون اقدامی هم بکند، در مقابل بعضی ها می پذیرند مسئله ای دارند و مشکلی دارند  اما با خود مسئله می سازند، به عنوان مثال خانم هایی هستند که شاید بگویم در طول ماه حتی به صورت متوالی حتی مورد ضرب و شتم هم قرار می گیرند وقتی پرسیده می شود که شما چه کار می کنید برمی گردد با یک ضرب المثل کاملا عامیانه می گوید که خوب مرد گذاشتند برای کتک زدن، زن هم گذاشتند برای کتک خوردن دیگر یعنی سازش پیدا کرده با این مشکل خوب این قطعا موجب رشد و ارتقای یک خانواده سالم نیست، این خانواده خانواده ای نیست که ما بگوییم خانواده اسلامی داریم و منظورمان از مواجه شدن این نیست که این خانم بیاید از فرداش شروع کند هرچی می خورد در مقابلش یک چیزی هم بزند، ما می گوییم مواجه شدن با مشکل مواجهه درستی نیست و این پذیرش پذیرش سازش کارانه نباید باشد باید پذیرش برای اقدام به رفع باشد حالا این رفع ممکن است یک جایی فردی صورت بگیرد و یک جایی نیاز به همراهی به اعضای دیگر خانواده.

3- انتخاب مدل مقابله

و ...